Waar de wet een accountant voorschrijft
De controleplicht van art. 2:393 BW geldt voor middelgrote en grote rechtspersonen. Hun jaarrekening moet worden onderzocht door een accountant die daarover een verklaring afgeeft; alleen een registeraccountant of Accountant-Administratieconsulent met certificerende bevoegdheid mag die verklaring afgeven. Geen enkel softwareproduct kan die functie overnemen — niet omdat de techniek tekortschiet, maar omdat de wet de bevoegdheid aan een persoon toekent.
Micro- en kleine rechtspersonen (art. 2:395a en 2:396 BW) zijn vrijgesteld van controle. Daar schakelt men doorgaans een accountant of boekhouder in voor het samenstellen — een dienstverlening, geen wettelijke verplichting. Juist dat samenstelwerk is grotendeels gestandaardiseerd en dus goed te ondersteunen met software.
Wat er van het accountantswerk overblijft
In de praktijk verschuift het werk in plaats van te verdwijnen. Uitvoerend werk — posten rubriceren, aansluitingen maken, documenten opmaken, cijfers overtypen — neemt af. Beoordelend en adviserend werk neemt juist toe in relatief gewicht: fiscale optimalisatie, structuurvragen rond holding en deelnemingen, financieringsvraagstukken, waarderingsoordelen en de gesprekken die daarbij horen.
Voor accountantskantoren betekent dit dat dezelfde bezetting meer dossiers aankan, mits het samenstelproces gestandaardiseerd wordt. Voor ondernemers betekent het dat de rekening voor eenvoudig samenstelwerk onder druk staat — terecht, want dat werk is grotendeels reproduceerbaar geworden.
Wanneer u toch beter een accountant inschakelt
Er zijn situaties waarin professionele begeleiding verstandig blijft, ongeacht de software: bij twijfel over de continuïteit, bij een eerste consolidatie of een nieuw opgezette groepsstructuur, bij een stelselwijziging, bij herstructurering of overname, bij een geschil tussen aandeelhouders, en wanneer een financier of investeerder expliciet om zekerheid vraagt. In die gevallen is de vraag niet 'wie typt het document' maar 'wie beoordeelt de uitkomst'.
Van saldibalans naar deponering in vier stappen
1. Saldibalans inlezen
De AI herkent de structuur van uw export uit Exact, Twinfield, AFAS, Visma, SnelStart of een ander pakket en controleert of de balans in evenwicht is.
2. Mapping voorstellen
Elke rekening krijgt een voorgestelde RGS-code en wettelijke post; twijfelgevallen worden apart voorgelegd in plaats van stilzwijgend gekoppeld.
3. Genereren
Balans, W&V, toelichting en — waar verplicht — het bestuursverslag worden opgesteld, met bedragen die gekoppeld blijven aan de bron.
4. Beoordelen & deponeren
U beoordeelt de beslispunten, stelt vast en exporteert de pdf plus een gevalideerd SBR/XBRL-bestand voor de KvK.
Veelgestelde vragen
Kan AI een controleverklaring afgeven?
Nee. Een controleverklaring mag uitsluitend worden afgegeven door een registeraccountant of AA met certificerende bevoegdheid (art. 2:393 BW jo. de Wet op het accountantsberoep). Software kan het onderzoek ondersteunen, niet de verklaring afgeven.
Heb ik als kleine BV een accountant nodig?
Wettelijk niet. Kleine rechtspersonen zijn vrijgesteld van controleplicht (art. 2:396 BW). U mag de jaarrekening zelf opstellen, vaststellen en deponeren.
Vervangt AI de boekhouder?
Voor repeterend samenstelwerk neemt AI een groot deel over. Voor beoordeling, advies en het gesprek over de cijfers blijft de boekhouder of accountant relevant — dat deel groeit juist in belang.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Jaarrekening.io lanceert binnenkort. Meld u nu aan voor vroege toegang en stel uw jaarrekening op conform Titel 9 BW2 — van saldibalans tot KvK-deponering.
Vroege toegang aanvragen →